سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
101
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
براى خود مقام و منزلتى نزد حق تعالى قائلند كه قرآن خبر ميدهد گفتار آنان را كه ميگفتند نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ ما پسرهاى خدا و دوستان او ميباشيم . فقط دين اسلام و قرآن محمدى صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه بصداى بلند فرياد مىزند و بجهانيان اعلام مينمايد كه كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ و پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم با آن مقامى كه اول شخص عالم امكان و اول ما خلق اللَّه بشمار ميرفت در مقابل عظمت الهى خود را ناچيز معرفى مينمود و منتهاى مقام خود را در بندگى و عبوديت و فرمان برى و مأموريت براى تبليغ رسالت نشان ميداد . در بسيارى از آيات قرآنى خلوص عمل را از خصوصيات عبوديت و مقام بندگى بشمار ميآورد مثل اينكه در سوره الصافات فرموده إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ در شأن يوسف عليه السلام إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ در جاى ديگر إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ و غير اينها از آيات بسيارى كه دلالت واضح دارد كه خلوص عمل ناشى از تحقق معنى عبوديت و شناسايى مقام بندگى است . ممكن نيست كسى داراى خلوص عمل گردد مگر وقتى كه در مرتبه توحيد خالص شود و معرفت وى بمقام الوهيت كامل گردد زيرا كه تمامى اعمال و افعال آدمى بدور نقطه هدف و آرزوى دل و نقطهنظر وى دور مىزند دل بهر كجا توجه نمود و روح و روان انسانى بهر كجا مايل گرديد تمام قوى و مشاعر بسوى همان مقصد رهسپار ميگردند . پس چگونه ممكن است دلى كه مشوب بهزار گونه آرزو و آمال درونى گشته و هر آنى مايل به طرفى گرديده و هوس تازهاى در خود پرورانيده چنين كسى يكدله و يك جهة گرديده و قبله مقصود وى يكى گردد و اعمال و افعال وى خالص شود هرگز ممكن نيست . اگر خواهى بدانى در عمل خالص گرديدهاى يا نه ببين چه حالتى و چه آرزويى بر قلب تو مستولى گرديده اگر ديدى جهتى از جهات نفسانى بر تو غالب گرديده و از حب جاه و مال يا رياست و مقام و حب انتقام يا جهات طبيعى مثل خوردن و خوابيدن و تنبلى و شهوترانى و امثال اينها بدان كه بازگشت تمامى اعمال و افعال تو براى